بهاء الدين محمد بن مؤيد بغدادي
مقدمه 7
التوسل إلى الترسل ( فارسى )
[ مقدمه مصحح ] بنام خداى بخشندهء مهربان مللى كه از تمدن برخوردارند براى حفظ وحدت ملى خود وسائلى در دست دارند كه هريك بسالها بلكه قرنها تجربه و آزمون بدست آمده و در استوار داشتن بنياد مليت اقوام و ملل اثرى خاصّ دارد ، و يكى از آن وسائل كه در اولين درجهء اهميت مىباشد اينست كه در محفوظ و محترم داشتن آثار تاريخى خود بويژه آثار علمى و ادبى ميكوشند و افراد خود را بشناختن مقدار هر اثر و تجليل و تعظيم كسى كه آن اثر از وى بيادگار مانده است تشويق و ترغيب مىكنند ، چه آثار قديم تاريخى حاكى از تمدّن قديم و قديمى تمدّن مايهء سربلندى و افتخار و دريافتن اين معنى بوجود آرندهء غرورى پسنديده و مطلوب است كه بنام غرور ملى بهترين نگهبان استقلال هر قوم و ملت بشمار ميرود . وجود آثار و مآثر قديم در پروردن افكار عالى اجتماعى و استوار ساختن بنياد وحدت ملى تا باندازهء مؤثر است كه اقوامى كه از اين موهبت بىبهره و يا اندك بهرهاند براى اينكه از فوايد و ثمرات آن محروم نمانند برخى خود را بملل و اقوام ديرينه مربوط و رجال و آثار تاريخى آنان را بخويش منسوب ميدارند و برخى بافسانههاى ملى خود توّسل ميجويند و از وجود ذهنى بزرگان داستانى بر وجود خارجى تمدّن باستانى استدلال مىكنند . معتبرترين سندى كه يك ملت مىتواند در اثبات قدم تمدّن خويش بدان استناد نمايد نوشتههايى است كه پيشينيان او از روزگاران قديم براى او بيادگار گذاردهاند ، و ملت كهن سال ايران در داشتن اين گونه اسناد تاريخى بر بيشتر ملل متمدن اين عصر مقدم است ، و گذشته از كتيبهها و الواح و نقوش و تصاوير و نامهها كه از عهد هخامنشى و ساسانى در دست دارد ، همان آثار علم و ادب اسلامى در اثبات قدمت تمدن و تقدّم علمى او كافى است ، چه قسم اعظم آن آثار بگواهى مورّخين مشرق و مغرب و باعتراف نويسندگان پارسى و تازى نتيجهء افكار دانشمندان و فرهنگيان ايرانىنژاد است .